Expertise schedule9 min

Waterhuishoudkundig plan

Thema Water & Klimaat Dienst Stedelijk water & riolering
Woningen langs een watergang met natuurvriendelijke oevers en oeverbeplanting. Woningen met terrassen aan een watergang met riet en groene oevers in Wilgenrijk, Maassluis.

In het kort

Bij een gebiedsontwikkeling moeten vroeg keuzes worden gemaakt over hemelwater, grondwater, oppervlaktewater, afvalwater en maaiveld. Een waterhuishoudkundig plan brengt deze onderdelen samen en maakt duidelijk hoe het watersysteem moet functioneren en hoeveel ruimte daarvoor nodig is.

We onderzoeken de locatie, brengen de eisen van gemeente en waterschap in beeld en berekenen de wateropgave. De resultaten leggen we vast in uitgangspunten, kaarten en berekeningen. Daarmee kan het ontwerpteam verder met bouwpeilen, waterstructuren, riolering, groen en openbare ruimte.

Deze expertise valt onder onze dienst Stedelijk water en riolering binnen het thema Water & Klimaat.

Wanneer heeft u een waterhuishoudkundig plan nodig?

Een waterhuishoudkundig plan is meestal nodig bij nieuwbouw, herontwikkeling of een ingrijpende herinrichting. Het maakt vroeg duidelijk of de ontwikkeling waterhuishoudkundig haalbaar is en welke uitgangspunten nodig zijn voor het ruimtelijke en technische ontwerp.

Het plan geeft antwoord op vragen zoals:

  • Hoe wordt hemelwater binnen het gebied verwerkt?
  • Hoeveel waterberging is nodig?
  • Waar kan regenwater infiltreren?
  • Welke grondwaterstanden spelen en welke ontwateringsdiepten zijn nodig?
  • Hoe sluit het plan aan op het bestaande oppervlaktewater?
  • Hoe wordt afvalwater afgevoerd?
  • Welke bouwpeilen en maaiveldhoogten zijn nodig?
  • Welke ruimte moet voor water worden gereserveerd?

Onze aanpak

U begint met een helder beeld van de locatie en van de eisen die gelden. Daarna bepalen we samen met uw ontwerpteam de uitgangspunten, rekenen we de wateropgave door en leggen we de keuzes vast. Tijdens het traject stemmen we af met gemeente, waterschap en andere betrokken partijen, zodat u aan het eind geen verrassingen tegenkomt.

Het gebied begrijpen

We verzamelen informatie over bodem, maaiveld, grondwater, oppervlaktewater, riolering en het toekomstige programma. Ook bezoeken we de locatie om bestaande waterstructuren, hoogteverschillen en praktische aandachtspunten te bekijken. U weet daarna wat het water- en bodemsysteem op deze locatie aankan, en wat dat betekent voor de haalbaarheid van uw plan.

Samen met de opdrachtgever en het ontwerpteam bepalen we hoe hemelwater wordt verwerkt, hoeveel berging nodig is en waar infiltratie mogelijk is. De uitgangspunten stemmen we af met gemeente, waterschap en beheerder.

Wanneer de grondwatersituatie zelf de hoofdvraag vormt, verdiepen we deze binnen onze expertise actief grondwaterbeheer. We interpreteren beschikbare gegevens, bepalen welke situatie wenselijk is en werken maatregelen uit om daarop te sturen. U hebt daarmee uitgangspunten waar uw ontwerpteam en het waterschap zich beide aan kunnen houden.

We berekenen de wateropgave en beoordelen mogelijke maatregelen op werking, ruimtebeslag, kosten, uitvoerbaarheid en beheer. De gekozen waterstructuur werken we uit in kaarten, berekeningen en principeprofielen. U ziet per variant wat die kost aan ruimte, geld en beheer. Daarmee is uw keuze onderbouwd.

We leggen de uitgangspunten, keuzes en onderbouwing vast in het waterhuishoudkundig plan. Dit vormt de basis voor het verdere ontwerp en de technische uitwerking. Waar nodig ondersteunen we bij de watervergunning en de afstemming met het bevoegd gezag. U hebt daarna één stuk waarmee u het ontwerp voortzet en het gesprek met het waterschap ingaat.

Wat krijgt u?

U krijgt een plan waarmee het ontwerpteam verder kan en waarmee u de wateropgave met gemeente en waterschap kunt afstemmen. Afhankelijk van de locatie en projectfase bestaat dit uit:

  • het waterhuishoudkundig plan met de uitgangspunten en onderbouwing van de gemaakte keuzes;
  • de berekende wateropgave voor berging, infiltratie en afvoer;
  • kaarten van de waterstructuur en, waar nodig, principeprofielen;
  • uitgangspunten voor bouwpeilen, maaiveldhoogten en ontwatering;
  • de benodigde ruimte voor water in het plan;
  • onderbouwing voor de weging van het waterbelang en de waterparagraaf;
  • waar nodig ondersteuning bij de aanvraag van een watervergunning.

Zo weet u vroeg waar water ruimte vraagt en voorkomt u dat de wateropgave later in een vrijwel vaststaand ontwerp moet worden ingepast.

De watertoets

Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet het bevoegd gezag de gevolgen voor het watersysteem meewegen en de waterbeheerder betrekken. Onder de Omgevingswet heet dit de weging van het waterbelang. In de praktijk wordt ook nog vaak de term watertoets gebruikt.

De waterbelangen, gevolgen en benodigde maatregelen worden verwerkt in de motivering van het plan of besluit, vaak in een waterparagraaf. Een waterhuishoudkundig plan levert hiervoor een belangrijk deel van de technische onderbouwing.

Tijdens het opstellen stemmen we waar nodig af met het waterschap of hoogheemraadschap. Zo worden eisen, benodigde onderzoeken en mogelijke maatregelen vroeg in het traject besproken.

Foto van riolering

Verschil met rioolplan

Een waterhuishoudkundig plan legt de hoofdkeuzes voor het watersysteem op gebiedsniveau vast. Het beschrijft hoe hemelwater, grondwater, oppervlaktewater, waterberging, infiltratie, afvalwater en maaiveld samenhangen.

Een rioleringsplan werkt het DWA- en HWA-stelsel technisch uit. Daarin bepalen we onder meer de tracés, leidingdiameters, hoogteligging, aansluitingen, afvoerpunten en hydraulische werking.

Kort gezegd: het waterhuishoudkundig plan bepaalt de kaders. Het rioleringsplan werkt het stelsel technisch uit.

Meer over rioleringsplannen

Voor wie wij werken?

We stellen waterhuishoudkundige plannen op voor gemeenten, ontwikkelaars en bouwers die werken aan woningbouw, herontwikkeling, bedrijventerreinen en andere ruimtelijke ontwikkelingen. Daarbij brengen we de eisen en kennis van ontwerpers, beheerders, gemeente en waterschap samen in één plan voor het watersysteem.

Impressie van bedrijvenpark Hoeksche Poort met bedrijfsunits, parkeerplaatsen, bomen en een groen ingerichte openbare ruimte.

Uitgelicht: Hoeksche Poort

Hoeksche Poort is de herontwikkeling van een terrein in Bergschenhoek tot een groen bedrijvenpark met bedrijfsunits, sportvoorzieningen en horeca. Gebiedsmanagers werkte de waterhuishouding en rioleringsstructuur uit, van bodem- en grondwateronderzoek tot watercompensatie, HWA, DWA en de aanvraag van de watervergunning.

Voor de verwerking van hemelwater ontwierpen we een IT-stelsel met circa 827 m³ berging. Instelbare drempels houden regenwater langer in het gebied. Het water infiltreert in de bodem en stroomt pas af naar de omliggende watergangen wanneer de bergingscapaciteit wordt overschreden.

De benodigde watercompensatie is gecombineerd met de kwaliteit van het gebied. Bestaande watergangen worden deels verbreed met plas-draszones en aangevuld met een nieuwe watergang. Zo ontstaat ruimte voor water, oeverbeplanting en dieren.

Het resultaat is een onderbouwd ontwerp dat hevige neerslag verwerkt, water langer vasthoudt en de groenblauwe structuur van Hoeksche Poort versterkt.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een waterhuishoudkundig plan nodig?

Een waterhuishoudkundig plan is meestal nodig bij nieuwbouw, herontwikkeling of een ingrijpende herinrichting waarbij de waterhuishouding verandert. Het plan legt vroeg vast hoeveel ruimte nodig is voor water en welke uitgangspunten gelden voor het verdere ontwerp.

Bij voorkeur voordat de verkaveling, bouwpeilen en inrichting vastliggen. Dan is er nog ruimte om waterberging, infiltratie, oppervlaktewater en afvoer logisch in het ontwerp op te nemen.

Dat verschilt per locatie. Meestal gebruiken we gegevens over bodem, grondwater, maaiveld, oppervlaktewater, verharding en bestaande riolering. Waar nodig voeren we aanvullend grondwater-, infiltratie- of bodemonderzoek uit.

Het waterhuishoudkundig plan beschrijft het volledige watersysteem en bepaalt de uitgangspunten. Het rioleringsplan werkt het DWA- en HWA-stelsel technisch uit in onder meer tracés, diameters, hoogteligging en capaciteit.

Dat hangt af van het verharde oppervlak, de bodem, grondwaterstanden, afvoermogelijkheden en de eisen van gemeente en waterschap. We brengen eerst de geldende kaders in beeld en berekenen vervolgens de bergingsopgave voor het plan.

Een waterhuishoudkundig plan levert een belangrijk deel van de technische onderbouwing voor de weging van het waterbelang, in de praktijk nog vaak watertoets genoemd. De uitkomsten kunnen worden verwerkt in de motivering van het plan of besluit, vaak in een waterparagraaf.

We beoordelen welke gevolgen de wijziging heeft voor verharding, waterberging, infiltratie, afvoer, bouwpeilen en andere uitgangspunten. Bij grotere ontwerpwijzigingen moeten berekeningen, kaarten of afspraken met gemeente en waterschap mogelijk worden aangepast.

Bespreek uw waterhuishoudkundig plan

Werkt u aan een gebiedsontwikkeling of herinrichting en wilt u de waterhuishouding goed en tijdig uitwerken? Neem contact op met Maarten. Hij denkt graag mee over de wateropgave, de benodigde onderzoeken, de afstemming met gemeente en waterschap en een passende aanpak voor het vervolg.

Maarten de Hoog
Projectleider & Adviseur Water en Klimaat
06 23 93 93 19
maarten.de.hoog@gebiedsmanagers.nl

Deel deze pagina
Onze expert
Maarten de Hoog
Projectleider | Adviseur

Bekijk onze projecten

Bekijk alle projecten
Project

Gemeente Kaag en Braassem zet onderhoud buitenruimte slim en duurzaam in de markt

Duurzaamheid
Project

Gebiedsmanagers begeleidt Zwaluwhof van eerste schets tot laatste boom

Water & Klimaat
Project

Zuydpolder Barendrecht: zes woonerven midden in de natuur

Water & Klimaat
Project

Hellouw werkt aan de toekomst van haar dorp

Water & Klimaat