Expertise schedule10 min

Afkoppelkansen in beeld

Thema Water & Klimaat Dienst Afkoppelcoach
Afkoppelcoach belt aan bij een bewoner voor een keukentafelgesprek Afkoppelcoach in gesprek met een bewoner tijdens de inloopavond

In het kort

Een deel van de daken en verharding in een wijk ligt op particulier terrein. Regenwater van deze oppervlakken kan het vuilwaterriool belasten, ook wanneer de gemeente in de openbare ruimte al maatregelen neemt.

Met Afkoppelkansen in beeld onderzoeken we hoeveel particulier oppervlak aanwezig is, wat technisch kan worden afgekoppeld en welke straten en woningtypen het meest kansrijk zijn. Ook vergelijken we een bewonersaanpak met mogelijke maatregelen in de openbare ruimte.

Zo weet u vooraf waar afkoppelen zinvol is en waar de inzet van de Afkoppelcoach naar verwachting het meeste oplevert.

Deze expertise valt onder onze dienst Afkoppelcoach binnen het thema Water & Klimaat.

Wanneer brengt u afkoppelkansen in beeld?

Afkoppelkansen brengen we bij voorkeur in beeld voordat de voorbereiding van een rioolvervanging, herinrichting of bewonersaanpak start. Zo weet u vooraf waar afkoppelen haalbaar en zinvol is en waar maatregelen in de openbare ruimte mogelijk meer opleveren.

Deze expertise helpt bij vragen zoals:

  • Hoeveel particulier verhard oppervlak is op het vuilwaterriool aangesloten?
  • Welke straten en woningtypen zijn technisch kansrijk voor afkoppelen?
  • Welke invloed hebben bodem, grondwater en beschikbare ruimte?
  • Hoe kan regenwater vanaf het perceel worden verwerkt of afgevoerd?
  • Wat levert afkoppelen naar verwachting op voor het rioolstelsel?
  • Hoe verhoudt een bewonersaanpak zich tot maatregelen in de openbare ruimte?
  • In welke straten kan de Afkoppelcoach het beste worden ingezet?
  • Welke informatie is nodig voor besluitvorming, planning en begroting?

Weten waar het loont voordat u aanbelt

Afkoppelen op particulier terrein vraagt tijd, budget en persoonlijke aandacht. Die inzet levert niet in iedere straat hetzelfde op. Bodem, grondwaterstand, woningtype, tuinoppervlak, verharding en de ligging van regenpijpen bepalen samen wat technisch mogelijk is.

Daarom brengen we de potentie per straat of woningtype in beeld. Een gemiddelde voor de hele wijk zegt weinig over waar een persoonlijke aanpak het meest kansrijk is.

We onderzoeken ook of afkoppelen op particulier terrein doelmatiger is dan aanvullende maatregelen in de openbare ruimte. Soms levert extra waterberging en infiltratie buiten de perceelgrens meer op. Ook die uitkomst maken we inzichtelijk.

Zo zet u de Afkoppelcoach gericht in op de plekken waar een bewonersaanpak voldoende resultaat kan opleveren.

 

Onze aanpak

We beginnen bij uw reden om af te koppelen. Daarna analyseren we de beschikbare gegevens, bekijken we het gebied en vergelijken we de kansen per straat en woningtype. U weet aan het eind waar een bewonersaanpak loont en waar niet.

 

De vraag en het gebied afbakenen

We bepalen eerst wat u met de aanpak wilt bereiken. Gaat het om het ontlasten van het vuilwaterriool, de voorbereiding van een gescheiden stelsel, het verminderen van afvoer naar de rioolwaterzuivering of het prioriteren van een bewonersaanpak?

Ook leggen we vast op welk schaalniveau de analyse nodig is en welke informatie beschikbaar is.

U hebt daarmee een analyse die past bij het besluit dat u moet nemen, en niet één maat groter.

 

We gebruiken onder meer luchtfoto’s, basisregistraties, rioolgegevens en informatie over verhard oppervlak, bodem en grondwater.

Daarmee maken we een eerste inschatting van het particuliere verharde oppervlak, de huidige afvoer van regenwater en de technische mogelijkheden om af te koppelen.

U hebt daarmee een eerste getal voor het particuliere oppervlak en het deel dat technisch af kan.

 

Kaarten laten niet alles zien. Daarom bezoeken we het gebied en bekijken we woningtypen, tuinen, verharding, hoogteverschillen, afvoerrichtingen en de aansluiting op de openbare ruimte.

Zo controleren we of de beschikbare gegevens overeenkomen met de situatie buiten en welke praktische beperkingen of kansen per straat spelen.

U weet daarna of de kaart klopt met de straat, en welke beperkingen per straat spelen.

 

We vergelijken straten en woningtypen op technische haalbaarheid, verwacht effect en benodigde inzet. Daarbij kijken we onder meer naar:

  • de ligging van regenpijpen;
  • de beschikbare ruimte op het perceel;
  • de bodem en grondwaterstand;
  • de mogelijke afvoerroute;
  • de aansluiting op het rioolontwerp en de openbare ruimte;
  • de werkzaamheden die op of rond het perceel nodig zijn.

Waar relevant vergelijken we de bewonersaanpak met maatregelen in de openbare ruimte.

U ziet welke straten het meest opleveren per euro en per bezoek.

We maken duidelijk in welke straten de Afkoppelcoach het beste kan starten, welke informatie tijdens perceelbezoeken nog moet worden verzameld en hoe de aanpak kan worden gefaseerd.

Ook geven we advies over het ambitieniveau, de communicatie met bewoners en een eventuele financiële bijdrage of subsidieregeling.

U weet in welke straat u begint, wat de coach daar moet ophalen en hoe u de aanpak faseert.

 

Wat onderzoeken we?

De inhoud en het detailniveau stemmen we af op de vraag en de schaal van het gebied. We kunnen onder meer onderzoeken:

  • het particuliere verharde oppervlak per straat of woningtype;
  • de huidige afvoer van regenwater naar het rioolstelsel;
  • de technische afkoppelmogelijkheden, rekening houdend met bodem, grondwater en beschikbare ruimte;
  • mogelijke routes vanaf het perceel naar infiltratie, berging, hemelwaterriool of openbare ruimte;
  • het verwachte effect op het vuilwaterriool en de rioolwaterzuivering;
  • de verhouding tussen kosten, inspanning en verwacht effect;
  • de vergelijking met mogelijke maatregelen in de openbare ruimte;
  • de straten en woningtypen die het meest kansrijk zijn voor een persoonlijke aanpak;
  • uitgangspunten voor bewonerscommunicatie, fasering en een eventuele financiële bijdrage.

We gebruiken hiervoor beschikbare gegevens en vullen deze aan met een gebiedsbezoek. Wat op een kaart kansrijk lijkt, kan buiten anders blijken door hoogteverschillen, verharding, tuininrichting of de ligging van regenpijpen.

foto van een afkoppelcoach

Wat krijgt u?

U krijgt inzicht in de afkoppelpotentie en een onderbouwd advies over de inzet van een bewonersaanpak. Afhankelijk van de vraag en beschikbare gegevens bestaat dit uit:

  • een afkoppelkansenkaart met de potentie per straat, buurt of woningtype;
  • een overzicht van het particuliere verharde oppervlak en het mogelijk afkoppelbare deel;
  • inzicht in het verwachte effect op het rioolstelsel;
  • een vergelijking met mogelijke maatregelen in de openbare ruimte;
  • advies over prioriteiten, fasering en een haalbaar ambitieniveau;
  • uitgangspunten voor bewonerscommunicatie en perceelbezoeken;
  • waar relevant aandachtspunten voor een subsidieregeling of financiële bijdrage;
  • onderbouwing voor besluitvorming, planning en begroting.

Daarmee kan de gemeente bepalen waar een persoonlijke aanpak zinvol is en waar een andere maatregel beter past.

Valt de keuze op bewonersbegeleiding, dan volgt de stap naar perceelbezoeken en bewonersbegeleiding. De Afkoppelcoach bezoekt de percelen, bespreekt de mogelijkheden met bewoners en legt de gemaakte afspraken vast voor het ontwerp- of uitvoeringsteam.

Afkoppelcoach belt aan bij een bewoner voor een keukentafelgesprek

Voor wie werken wij?

We brengen afkoppelkansen vooral in beeld voor gemeenten die werken aan rioolvervanging, herinrichting, de aanleg van een gescheiden stelsel of een bredere afkoppelaanpak.

Daarbij werken we samen met rioolbeheerders, projectleiders, civieltechnisch ontwerpers, omgevingsmanagers en medewerkers van communicatie en participatie. Zo sluit de analyse aan op zowel het rioolontwerp als de latere benadering van bewoners.

Waar de afkoppelopgave het watersysteem raakt, stemmen we de uitgangspunten af met het waterschap en andere betrokken partijen.

Veelgestelde vragen

Wat is een afkoppelkansenkaart?

Een afkoppelkansenkaart laat zien in welke straten, buurten of woningtypen afkoppelen op particulier terrein naar verwachting technisch mogelijk en zinvol is.

De kaart kan onder meer informatie bevatten over particulier verhard oppervlak, woningtypen, afvoerrichtingen, bodem, grondwater en de aansluiting op de openbare ruimte. De kaart helpt de gemeente om een bewonersaanpak gericht in te zetten.

We gebruiken onder meer luchtfoto’s, basisregistraties, rioolgegevens en informatie over verhard oppervlak, bodem en grondwater.

Ook informatie over woningtypen, regenpijpen, hoogteverschillen en geplande werkzaamheden is relevant. Met een gebiedsbezoek controleren we hoe de beschikbare gegevens aansluiten op de situatie buiten.

In de eerste analyse kijken we naar kenmerken zoals woningtype, verhard oppervlak, bodem, grondwaterstand, beschikbare ruimte en mogelijke afvoerroutes.

De definitieve technische mogelijkheid wordt meestal tijdens een perceelbezoek vastgesteld. Dan kunnen ook de ligging van regenpijpen, tuininrichting, hoogteverschillen en wensen van de bewoner worden meegenomen.

Regenwater dat niet langer op het vuilwaterriool loost, belast het vuilwaterstelsel en de rioolwaterzuivering niet meer. Afhankelijk van het stelsel kan dit bijdragen aan meer beschikbare capaciteit en minder verpompt regenwater.

Het precieze effect verschilt per wijk en rioolstelsel. Waar nodig onderbouwen we het verwachte effect met aanvullende berekeningen.

De kansenanalyse begint meestal met beschikbare gegevens en een bezoek aan de openbare ruimte. Persoonlijke gesprekken met bewoners volgen doorgaans wanneer duidelijk is welke straten en woningtypen voldoende kansrijk zijn.

Zo wordt de inzet van bewonersbegeleiding gericht op de plekken waar afkoppelen naar verwachting haalbaar en zinvol is.

Afkoppelkansen in beeld onderzoekt vooraf waar een bewonersaanpak kansrijk is en wat deze naar verwachting oplevert.

Bij perceelbezoeken en bewonersbegeleiding bekijken we de situatie op het individuele perceel, bespreken we mogelijke maatregelen met de bewoner en leggen we afspraken vast.

Beide expertises kunnen als één doorlopend traject worden uitgevoerd.

De analyse kan inzicht geven in kansrijke straten, mogelijke maatregelen, benodigde inzet en een haalbaar ambitieniveau. Deze informatie kan worden gebruikt bij het opstellen of herzien van een financiële bijdrage of subsidieregeling.

De precieze voorwaarden en juridische vormgeving van een regeling vallen buiten de technische kansenanalyse.

Ja. We kunnen een bewonersaanpak vergelijken met maatregelen in de openbare ruimte, zoals aanvullende berging of infiltratie.

Daarbij kijken we naar het verwachte effect, de benodigde ruimte, kosten, uitvoerbaarheid en beheer. Zo kan de gemeente onderbouwd kiezen tussen een bewonersaanpak, maatregelen in de openbare ruimte of een combinatie daarvan.

Bespreek de afkoppelpotentie in uw wijk

Wilt u weten waar afkoppelen op particulier terrein kansrijk is voordat u een bewonersaanpak start? Bespreek met Maarten welke gegevens beschikbaar zijn, welk detailniveau nodig is en hoe de analyse kan aansluiten op uw riool- of herinrichtingsproject.

Maarten de Hoog
Projectleider & Adviseur Water en Klimaat
06 23 93 93 19
maarten.de.hoog@gebiedsmanagers.nl

Deel deze pagina
Onze expert
Maarten de Hoog
Projectleider | Adviseur

Bekijk onze projecten

Bekijk alle projecten
Project

Gemeente Kaag en Braassem zet onderhoud buitenruimte slim en duurzaam in de markt

Duurzaamheid
Project

Gebiedsmanagers begeleidt Zwaluwhof van eerste schets tot laatste boom

Water & Klimaat
Project

Zuydpolder Barendrecht: zes woonerven midden in de natuur

Water & Klimaat
Project

Hellouw werkt aan de toekomst van haar dorp

Water & Klimaat