Expertise schedule10 min

Waterberging en infiltratie

Foto van een wadi in een woonwijk foto van een waterpartij in een woonwijk

In het kort

Bij gebiedsontwikkeling en herinrichting moet duidelijk zijn hoeveel hemelwater binnen het gebied moet worden verwerkt en welke ruimte daarvoor nodig is. We berekenen de wateropgave en onderzoeken waar regenwater kan worden hergebruikt, vastgehouden, geïnfiltreerd, geborgen of vertraagd afgevoerd.

Gebiedsmanagers vertaalt deze opgave naar voorzieningen die passen bij de bodem, grondwaterstanden, beschikbare ruimte en inrichting. Denk aan wadi’s, raingardens, open water, IT-riolering, waterbergende funderingen, ondergrondse berging en diepte-infiltratie.

Deze expertise valt onder onze dienst Stedelijk water en riolering binnen het thema Water & Klimaat.

Wanneer heeft u waterberging of infiltratie nodig?

Onderzoek en ontwerp voor waterberging en infiltratie zijn meestal nodig wanneer verharding toeneemt, hemelwater lokaal moet worden verwerkt of gemeente en waterschap eisen stellen aan berging en afvoer. Dit speelt bijvoorbeeld bij gebiedsontwikkeling, herinrichting, rioolvervanging en klimaatadaptieve maatregelen.

De expertise geeft antwoord op vragen zoals:

  • Hoeveel hemelwater moet binnen het gebied worden verwerkt?
  • Welke lokale eisen gelden voor berging, infiltratie en afvoer?
  • Zijn de bodem en grondwaterstanden geschikt voor infiltratie?
  • Welke ruimte is boven en onder de grond beschikbaar?
  • Welke voorziening past bij de locatie en het ontwerp?
  • Hoe groot moet de voorziening worden?
  • Hoe worden noodafvoer en bovengrondse afstroming geregeld?
  • Hoe kan de voorziening worden aangelegd en beheerd?

Onze ontwerpprincipes

Hemelwater verwerken we bij voorkeur binnen het gebied. We onderzoeken daarom eerst waar het kan worden hergebruikt, vastgehouden, geïnfiltreerd of tijdelijk geborgen. Afvoer volgt wanneer lokale verwerking niet mogelijk of onvoldoende is.

De juiste oplossing verschilt per locatie. De wateropgave, bodem, grondwaterstanden, beschikbare ruimte, inrichting en het toekomstige beheer bepalen welke voorziening past. Soms is dat een wadi of raingarden. Op andere plekken is ondergrondse berging, een waterbergende fundering of diepte-infiltratie geschikter.

We beoordelen een maatregel daarom op capaciteit, ruimtebeslag, kosten, uitvoerbaarheid, beheer en samenhang met de omgeving.

 

Onze aanpak

U begint met de wateropgave en de eigenschappen van uw locatie op papier. Daarna vergelijken we mogelijke maatregelen en werken we de gekozen oplossing technisch uit. Bij iedere oplossing ziet u wat die betekent voor ruimte, kosten, uitvoering en beheer.

 

De wateropgave bepalen

We brengen het afstromende oppervlak, de maatgevende neerslagsituaties en de eisen van gemeente en waterschap in beeld. Op basis daarvan berekenen we hoeveel hemelwater binnen het gebied moet worden verwerkt en welke bergingscapaciteit nodig is. U weet daarna hoeveel m³ berging nodig is en welke eis daaraan ten grondslag ligt.

We onderzoeken de bodemopbouw, grondwaterstanden, infiltratiecapaciteit en maaiveldhoogten. Ook bekijken we welke ruimte boven en onder de grond beschikbaar is.

Zo wordt duidelijk of infiltratie mogelijk is en welke bovengrondse of ondergrondse voorzieningen bij de locatie passen.

Heeft infiltratie invloed op de bredere grondwatersituatie of is gerichte sturing van de grondwaterstand nodig? Dan combineren we deze uitwerking met onze expertise actief grondwaterbeheer.

U weet daarna of infiltratie op deze locatie werkt, en hoeveel ruimte u boven of onder de grond nodig hebt.

 

We vergelijken mogelijke maatregelen op werking, ruimtegebruik, kosten, uitvoerbaarheid en beheer. Daarbij kijken we ook naar de samenhang met groen, ecologie en het gebruik van de openbare ruimte.

Een wadi kan bijvoorbeeld water bergen en onderdeel zijn van de groenstructuur. Ondergrondse berging kan uitkomst bieden wanneer bovengronds onvoldoende ruimte beschikbaar is.

U kunt daarmee onderbouwd kiezen, ook als de goedkoopste oplossing niet de meest voor de hand liggende is.

 

We dimensioneren de gekozen voorziening en werken deze uit in berekeningen, tekeningen en principeprofielen. Daarbij leggen we vast hoe de voorziening wordt gevuld en geledigd en hoe noodafvoer, overstorten en aansluitingen op riolering of oppervlaktewater worden geregeld.

De uitwerking vormt, afhankelijk van de projectfase, de basis voor verdere planvorming, vergunningverlening, aanbesteding of uitvoering.

U hebt daarmee de stukken voor de vergunning, de aanbesteding en de uitvoering.

 

Wat krijgt u?

U krijgt een onderbouwde keuze voor de verwerking van hemelwater en de technische uitwerking van de gekozen voorziening. Afhankelijk van de locatie en projectfase bestaat dit uit:

    • de berekende wateropgave op basis van afstromend oppervlak, neerslag en lokale eisen;
    • inzicht in de benodigde bergingscapaciteit;
    • onderzoek naar bodem, grondwater en infiltratiemogelijkheden;
    • een vergelijking van mogelijke voorzieningen op werking, ruimtegebruik, kosten, uitvoering en beheer;
    • de dimensionering van de gekozen voorziening;
    • berekeningen, tekeningen en waar nodig principeprofielen;
    • uitgangspunten voor noodafvoer, overstorten en aansluitingen;
    • onderbouwing voor afstemming met gemeente en waterschap.

Daarmee weet u vroeg hoeveel ruimte de wateropgave vraagt en welke oplossing technisch en ruimtelijk haalbaar is.

Voorbeeld van waterberging

Mogelijke voorzieningen

De gekozen oplossing hangt af van de wateropgave, de locatie, de bodem en de beschikbare ruimte. We onderzoeken en ontwerpen onder meer:

  • wadi’s en raingardens;
  • open water en watercompensatie;
  • IT-riolering;
  • waterbergende wegfunderingen;
  • ondergrondse bergingsvoorzieningen;
  • infiltratiekratten en grindkoffers;
  • diepte-infiltratie;
  • voorzieningen voor hergebruik van hemelwater;
  • vertraagde afvoer;
  • noodberging en bovengrondse afstroming.

Vaak is een combinatie van voorzieningen nodig. De keuze hangt af van de benodigde capaciteit, de beschikbare ruimte, bodemopbouw, grondwaterstanden, ledigingstijd en de mogelijkheden voor beheer.

Voor wie wij werken?

We adviseren gemeenten, ontwikkelaars en bouwers bij nieuwbouw, herontwikkeling, rioolvervanging en herinrichting. Dat kan gaan om een concrete bergingsberekening, een vergelijking van maatregelen of de volledige technische uitwerking van een voorziening.

Daarbij werken we samen met stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, civieltechnisch ontwerpers, beheerders, bodemadviseurs, ecologen en waterschappen.

Gaat de vraag niet over één voorziening, maar over de samenhang tussen water, hitte, droogte, groen en gebruik? Dan pakken we de opgave op vanuit klimaatadaptief ontwerpen.

foto van diepte infiltratie in Maassluis

Uitgelicht: Diepte-infiltratie Maassluis

Bij de renovatie van de Kwartellaan wilde gemeente Maassluis de waterbergingscapaciteit vergroten en ervaring opdoen met diepte-infiltratie. Gebiedsmanagers onderzocht met een haalbaarheidsstudie en 2 bemonsteringsrondes of de locatie en waterkwaliteit hiervoor geschikt waren.

Het systeem vangt regenwater op uit ongeveer 8 hectare stedelijk gebied en houdt dit tijdelijk vast in de Kwartelsingel. Bij een hoger waterpeil stroomt het water op zwaartekracht naar een biofilter. Na zuivering wordt het via verticale infiltratieputten in de diepe ondergrond gebracht.

Zo blijft regenwater binnen het gebied en is minder bovengrondse ruimte nodig voor aanvullende waterberging. Het project laat zien hoe bodemonderzoek en onderzoek naar waterkwaliteit leiden tot een passende oplossing voor een bestaande stedelijke omgeving.

Veelgestelde vragen

Hoeveel waterberging is nodig bij een ontwikkeling?

Dat verschilt per locatie. De benodigde berging hangt onder meer af van het verharde oppervlak, de maatgevende neerslagsituatie, bodem, grondwaterstanden, afvoermogelijkheden en de eisen van gemeente en waterschap.

We brengen eerst de geldende uitgangspunten in beeld en berekenen daarna hoeveel hemelwater binnen het gebied moet worden verwerkt.

Infiltratie is mogelijk wanneer de bodem voldoende water kan opnemen, de grondwaterstand daarvoor ruimte biedt en infiltratie geen ongewenste gevolgen heeft voor bebouwing, groen of de omgeving.

Daarnaast moet worden gekeken naar de kwaliteit van het afstromende water, de beschikbare ruimte en de snelheid waarmee de voorziening na een bui weer beschikbaar komt.

Meestal zijn gegevens nodig over de bodemopbouw, grondwaterstanden, infiltratiecapaciteit, maaiveldhoogten en beschikbare ruimte. Afhankelijk van de locatie kan aanvullend veldonderzoek of onderzoek naar waterkwaliteit nodig zijn.

We bepalen vooraf welke informatie beschikbaar is en welk aanvullend onderzoek nodig is om de voorziening betrouwbaar te dimensioneren.

Waterberging betekent dat hemelwater tijdelijk wordt opgevangen en later wordt afgevoerd, geïnfiltreerd of hergebruikt. Bij infiltratie zakt het water vanuit de voorziening in de bodem.

Een voorziening kan beide functies combineren. Een wadi kan bijvoorbeeld tijdelijk water bergen en dit vervolgens geleidelijk in de bodem laten infiltreren.

Dat hangt af van de wateropgave, bodem, grondwaterstanden, beschikbare ruimte, inrichting en het toekomstige beheer. In een groene openbare ruimte kan een wadi passend zijn. Bij weinig bovengrondse ruimte kunnen ondergrondse berging, een waterbergende fundering of diepte-infiltratie worden onderzocht.

We vergelijken mogelijke maatregelen voordat een keuze wordt gemaakt.

Een voorziening moet een veilige route hebben voor water dat niet meer kan worden geborgen of geïnfiltreerd. Dat kan via een noodoverlaat, bovengrondse afstroming, een aansluiting op het riool of afvoer naar oppervlaktewater.

Welke oplossing passend is, hangt af van de locatie en de eisen van gemeente en waterschap. De noodafvoer nemen we mee in de berekening en het ontwerp.

Ja. Bovengrondse voorzieningen kunnen vaak meerdere functies combineren. Een wadi, raingarden, verdiept groenvak of watergang kan water verwerken en tegelijk bijdragen aan groen, verkoeling, biodiversiteit en de inrichting van de openbare ruimte.

Bij het ontwerp kijken we ook naar gebruik, veiligheid, beheer en de tijd die nodig is om de voorziening na een bui weer beschikbaar te krijgen.

Ja. We kunnen onderzoeken of een bestaande voorziening voldoende capaciteit heeft, goed wordt gevuld en geledigd en past bij de huidige of toekomstige wateropgave.

Daarbij kijken we onder meer naar de beschikbare gegevens, bodem, grondwaterstanden, aansluitingen, noodafvoer en het functioneren in de praktijk. Op basis daarvan adviseren we over aanpassingen of aanvullende maatregelen.

Bespreek uw wateropgave

Wilt u weten hoeveel waterberging nodig is en welke maatregelen bij uw locatie passen? Neem contact op met Maarten. Hij denkt graag mee over de wateropgave, infiltratiemogelijkheden en de technische uitwerking.

Maarten de Hoog
Projectleider & Adviseur Water en Klimaat
06 23 93 93 19
maarten.de.hoog@gebiedsmanagers.nl

Deel deze pagina
Onze expert
Maarten de Hoog
Projectleider | Adviseur

Bekijk onze projecten

Project

Gemeente Kaag en Braassem zet onderhoud buitenruimte slim en duurzaam in de markt

Duurzaamheid
Project

Gebiedsmanagers begeleidt Zwaluwhof van eerste schets tot laatste boom

Water & Klimaat
Project

Zuydpolder Barendrecht: zes woonerven midden in de natuur

Water & Klimaat
Project

Hellouw werkt aan de toekomst van haar dorp

Water & Klimaat