Expertise schedule9 min

Risicodialoog en uitvoeringsagenda

Foto van mensen met elkaar in gesprek Foto van uitgedroogd gras

In het kort

Een klimaatstresstest laat zien waar een gebied kwetsbaar is. In de risicodialoog bepaalt u samen welke risico’s acceptabel zijn, waar ingrijpen nodig is en welk ambitieniveau daarbij hoort.

Gebiedsmanagers bereidt het gesprek voor, brengt beheerders, bestuurders en andere betrokkenen samen en legt de gemaakte keuzes vast. Afhankelijk van de opdracht vertalen we deze naar een uitvoeringsagenda met maatregelen, prioriteiten, verantwoordelijkheden en koppelkansen met geplande werkzaamheden.

Deze expertise valt onder onze dienst Klimaatadaptatie binnen het thema Water & Klimaat. Vaak volgt zij op een klimaatstresstest en gebiedsanalyse.

Wanneer heeft u een risicodialoog en uitvoeringsagenda nodig?

Een risicodialoog is nodig wanneer de klimaatrisico’s in beeld zijn, maar nog niet is bepaald welke risico’s acceptabel zijn, welke ambities gelden en welke maatregelen prioriteit krijgen. Dit kan op gemeentelijk niveau, voor een wijk of voor een concrete gebiedsontwikkeling.

De expertise helpt bij vragen zoals:

  • Welke klimaatrisico’s vinden we acceptabel en welke niet?
  • Welk ambitieniveau geldt voor wateroverlast, hitte, droogte en overstroming?
  • Welke locaties en functies vragen als eerste aandacht?
  • Welke maatregelen hebben prioriteit?
  • Welke maatregelen kunnen worden gekoppeld aan geplande projecten?
  • Wie is verantwoordelijk voor beleid, uitvoering en beheer?
  • Hoe leggen we keuzes vast voor toekomstige projecten?
  • Hoe krijgen maatregelen een plek in planning en begroting?

Van kaart naar keuze

Een klimaatkaart laat zien waar een effect kan optreden, maar niet welke locatie als eerste moet worden aangepakt. Daarvoor zijn keuzes nodig. Hoeveel water op straat is acceptabel? Welke plekken vragen extra bescherming tegen hitte? Welke schade of hinder is aanvaardbaar en wanneer is een maatregel doelmatig?

Dit zijn inhoudelijke én bestuurlijke vragen. Zonder duidelijke keuzes ontstaat bij ieder project opnieuw discussie over het ambitieniveau en de benodigde maatregelen. Met vastgelegde uitgangspunten kan een ontwerper verder en kan een beheerder uitleggen waarom een maatregel wel of niet wordt uitgevoerd.

Een klimaatstresstest en gebiedsanalyse vormt vaak het vertrekpunt. De risicodialoog bepaalt wat er met de uitkomsten gebeurt.

Onze aanpak

De aanpak hangt af van de schaal van uw gebied, de analyses die er al liggen en de besluiten die u nodig hebt. Niet iedereen hoeft bij ieder gesprek aan tafel te zitten. Daarom bepalen we vooraf welke partijen u nodig hebt en welke keuzes op ambtelijk, bestuurlijk of gebiedsniveau moeten vallen.

 

De dialoog voorbereiden

We analyseren de beschikbare klimaatstresstest, gebiedsinformatie en beleidskaders. Vervolgens selecteren we de risico’s, locaties en onderwerpen die in de dialoog moeten worden besproken.

Ook bepalen we wie nodig is om gebiedskennis in te brengen, keuzes te maken of verantwoordelijkheid te nemen. Zo krijgt iedere sessie een duidelijk doel.

U weet vooraf welke keuze in welke sessie valt, en wie daarvoor aan tafel moet zitten.

 

We organiseren gesprekken met bijvoorbeeld beheerders, beleidsmedewerkers, ontwerpers, uitvoerende teams, bestuurders, het waterschap en andere gebiedspartners.

Waar dat nodig is, betrekken we ook bewoners, ondernemers of maatschappelijke instellingen. De gesprekken gaan niet over klimaatverandering in het algemeen, maar over concrete locaties, functies en gevolgen.

U hebt daarmee een gesprek gehad over concrete straten en functies, en niet over klimaatverandering in het algemeen.

 

Samen bepalen we welke risico’s acceptabel zijn, waar maatregelen nodig zijn en welk ambitieniveau daarbij hoort.

We vertalen algemene ambities naar meetbare en toetsbare uitgangspunten. Die kunnen vervolgens worden gebruikt in beleid, programma’s van eisen, ontwerpen en toekomstige projecten.

U hebt daarmee een norm om naar te verwijzen zodra een volgend project onder druk komt te staan.

 

We brengen mogelijke maatregelen in beeld en onderzoeken waar deze kunnen aansluiten op bestaande projecten en werkzaamheden.

Denk aan rioolvervanging, herinrichting, groot onderhoud, vergroening of een gebiedsontwikkeling. Door maatregelen te koppelen aan geplande werkzaamheden kunnen uitvoering, budget en planning beter op elkaar worden afgestemd.

U ziet welke maatregelen kunnen meeliften op werk dat al in de begroting staat.

 

We vergelijken en prioriteren maatregelen op basis van risico, effect, urgentie, kosten, uitvoerbaarheid en beheer.

De gemaakte keuzes, verantwoordelijkheden en vervolgstappen leggen we helder vast. Zo is ook later duidelijk waarom bepaalde risico’s en maatregelen voorrang hebben gekregen.

U kunt daarmee aan uw teamleider, wethouder of de raad uitleggen waarom deze maatregelen voorgaan.

 

Mensen met elkaar in gesprek

Wat krijgt u?

U krijgt vastgelegde keuzes over klimaatrisico’s, ambities en vervolgstappen. Afhankelijk van de schaal en opdracht bestaat dit uit:

  • een verslag van de risicodialoog met de gemaakte keuzes en onderbouwing;
  • ambities en uitgangspunten voor wateroverlast, hitte, droogte en overstroming;
  • een overzicht van acceptabele en onacceptabele risico’s;
  • een uitvoeringsagenda met maatregelen, prioriteiten, verantwoordelijkheden en fasering;
  • een overzicht van koppelkansen met geplande projecten en werkzaamheden;
  • klimaatuitgangspunten voor beleid, programma’s van eisen en ontwerpen;
  • waar relevant een indicatie van kosten en gevolgen voor beheer;
  • advies over de borging van keuzes in beleid, programma’s en toekomstige projecten.

Daarmee hebt u een lijst met maatregelen én een vastgelegde afweging waarmee toekomstige projecten verder kunnen.

Moeten de ambities worden vertaald naar een concrete inrichting? Dan werken we de vervolgstap uit binnen klimaatadaptief ontwerpen.

Voor wie werken wij?

We begeleiden risicodialogen en uitvoeringsagenda’s vooral voor gemeenten en samenwerkende gebiedspartijen. Dat kan op gemeentelijk niveau, voor een wijk of rond een concrete gebiedsontwikkeling of herinrichting.

Afhankelijk van de opgave betrekken we beheerders, beleidsmedewerkers, bestuurders, waterschappen, ontwerpers, maatschappelijke organisaties, bewoners en andere belanghebbenden.

We bepalen vooraf wie bij welk gesprek nodig is. Zo blijft de dialoog werkbaar en leidt deze tot keuzes waarvoor de juiste partijen verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Uitgelicht: De Warnaar

Gemeente Albrandswaard combineert de vervanging van de riolering in De Warnaar met een klimaatadaptieve herinrichting. Na de analyse van onder meer hitte en wateroverlast organiseerde Gebiedsmanagers een ambitiesessie met de betrokken gemeentelijke afdelingen.

Tijdens deze sessie werden ambities bepaald voor water, hitte, droogte, ecologie, circulariteit, mobiliteit en het sociaal domein. Een van de vastgelegde ambities is 50 procent schaduw op verblijfsplekken en belangrijke looproutes.

Door de ambities meetbaar te maken, kreeg het ontwerpteam concrete uitgangspunten voor de herinrichting. De gemeente kan daarmee ook onderbouwen welke keuzes in de openbare ruimte worden gemaakt.

Lees meer over de klimaatadaptieve herinrichting van De Warnaar

Veelgestelde vragen

Wat is een risicodialoog?

Een risicodialoog is een serie gesprekken waarin betrokken partijen de uitkomsten van een klimaatstresstest bespreken. Samen bepalen zij welke risico’s acceptabel zijn, waar maatregelen nodig zijn en welk ambitieniveau daarbij hoort.

De dialoog gaat over technische oplossingen, en net zo goed over verantwoordelijkheden, kosten, beheer, planning en bestuurlijke keuzes.

 

Dat hangt af van de schaal en het doel van de dialoog. Vaak zijn beheerders, beleidsmedewerkers, ontwerpers, bestuurders en het waterschap betrokken.

Bij gebiedsgerichte vragen kunnen ook bewoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en andere gebiedspartners deelnemen. We bepalen vooraf welke deelnemers nodig zijn om kennis in te brengen, keuzes te maken of verantwoordelijkheid te nemen.

Een risicodialoog volgt meestal op een klimaatstresstest en gebiedsanalyse. De klimaateffecten en kwetsbare locaties zijn dan in beeld, maar er moeten nog keuzes worden gemaakt over ambitie, acceptabele risico’s en maatregelen.

Een dialoog kan ook worden ingezet bij het actualiseren van klimaatbeleid, het voorbereiden van een herinrichting of het vastleggen van ontwerpuitgangspunten voor een gebiedsontwikkeling.

In een risicodialoog bespreken betrokkenen welke klimaatrisico’s acceptabel zijn en waar maatregelen nodig zijn. De risicoanalyse vormt het vertrekpunt.

Een ambitiesessie richt zich sterker op het gewenste resultaat voor een gebied of project. Daarbij kunnen naast klimaatadaptatie ook onderwerpen als ecologie, mobiliteit, circulariteit en het sociaal domein worden meegenomen.

Beide werkvormen kunnen onderdeel zijn van hetzelfde traject.

Een uitvoeringsagenda beschrijft welke maatregelen worden voorbereid of uitgevoerd, welke prioriteit ze hebben en wie waarvoor verantwoordelijk is.

Afhankelijk van de opdracht bevat de agenda ook een fasering, koppelkansen met geplande projecten, een eerste kosteninschatting en aandachtspunten voor beheer, besluitvorming en financiering.

We beoordelen maatregelen onder meer op het risico dat zij beperken, het verwachte effect, de urgentie, kosten, uitvoerbaarheid en gevolgen voor het beheer.

Ook kijken we naar koppelkansen. Een maatregel kan bijvoorbeeld eerder worden uitgevoerd wanneer op dezelfde locatie al rioolvervanging, groot onderhoud of een herinrichting gepland staat.

De volgende stap hangt af van het type maatregel. Dat kan verdere technische uitwerking, bestuurlijke besluitvorming, opname in een begroting of koppeling aan een gepland project zijn.

Wanneer de maatregelen moeten worden vertaald naar een concrete inrichting, kunnen we deze uitwerken binnen klimaatadaptief ontwerpen.

Bespreek uw vervolgstap na de stresstest

Ligt er een klimaatstresstest, maar is nog niet duidelijk welke risico’s prioriteit hebben en welke maatregelen nodig zijn? Bespreek met Maarten wie bij de dialoog nodig is, welke keuzes moeten worden gemaakt en hoe deze kunnen worden vastgelegd.

Maarten de Hoog
Projectleider & Adviseur Water en Klimaat
06 23 93 93 19
maarten.de.hoog@gebiedsmanagers.nl

Deel deze pagina
Onze expert
Maarten de Hoog
Projectleider | Adviseur

Bekijk onze projecten

Project

Gemeente Kaag en Braassem zet onderhoud buitenruimte slim en duurzaam in de markt

Duurzaamheid
Project

Gebiedsmanagers begeleidt Zwaluwhof van eerste schets tot laatste boom

Water & Klimaat
Project

Zuydpolder Barendrecht: zes woonerven midden in de natuur

Water & Klimaat
Project

Hellouw werkt aan de toekomst van haar dorp

Water & Klimaat